Newsletter

Wpisz swój adres e-mail, aby otrzymywać nasz Newsletter.

Znajdź nas

Historia

Początki

Klub Literacko – Artystyczny, późniejszy Dom Kultury 13muz, powstał w maju 1946 roku. Klub mieścił się początkowo przy alei Wojska Polskiego 73, w siedzibie Polskiego Radia Szczecin. Wśród twórców tego miejsca znaleźli się: Tymoteusz Karpowicz (poeta, dramaturg), Walerian Lachnitt (krytyk literacki i teatralny) oraz Stanisław Telega (poeta i pisarz).

 

Gałczyński

Pierwszy wojewoda szczeciński, Leonard Borkowicz poprzez Związek Literatów Polskich wystosował zaproszenie do Szczecina, adresowane do poetów w Polsce, na które odpowiedział m.in. Konstanty Ildefons Gałczyński. W 1947 roku Gałczyński zdecydował się przenieść z Krakowa i zamieszkał w Szczecinie. Jego pobyt nie trwał długo, bowiem w czerwcu 1949 roku uległ ciężkiemu zawałowi serca i od tego czasu przebywał już w Warszawie. Jak donosi legenda, to właśnie on jest twórcą dodania do nazwy Klubu określenia 13 Muz; wspomnianą „13 Muzą” miała być Helena Kurcyusz - animarorka kultury powojennego Szczecina, z wykształcenia architekt, z powołania malarka. 

  

Pałac pod Głowami

W maju 1948 roku siedzibę Klubu przeniesiono do Pałacu pod Głowami, który w swojej przeszłości pełnił rozmaite funkcje: był częścią zespołu pałacowego, siedzibą Głównego Urzędu Pocztowego, rezydencją zastępcy generalnego komendanta miasta.
W latach 1886-1889 cały budynek wraz z rezydencją komendanta przebudowano, tworząc jeden narożny gmach. W obiektach od strony placu Żołnierza Polskiego mieściły się m.in. łaźnia mariacka oraz dom rektora gimnazjum.
Najnowsze losy Pałacu nierozerwalnie wiążą się z powojenną historią Szczecina, który jako miasto niemieckie, ucierpiał podczas nalotów aliantów. Zachodnie skrzydło pałacu przetrwało jednak w stosunkowo dobrym stanie. Tuż po drugiej wojnie światowej jej część zajęło Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze.
W 1955 roku z siedziby przy alei Wojska Polskiego przeprowadził się w miejsce PTTK,  Klub Literacko-Artystyczny 13 Muz. Podczas prac renowacyjnych w 1965 roku, wojewódzki konserwator zabytków, Stefan Kwilecki, zlecił Pracowni Sztuk Plastycznych wykonanie, zniszczonych w czasie działań wojennych, główek zworników nadokiennych (w części wschodniej budynku), reperację i oczyszczenie z farby olejnej pozostałych, na elewacji Klubu 13 Muz. W taki sposób w latach 70 powstały rzeźby głów, dla których modelami byli działacze kultury ówczesnego Szczecina.

 

Klub 13 Muz / Ogólnopolski Przegląd Teatrów Małych Form

Wraz z nowym miejscem przyjęto nazwę: Dom Kultury Klub 13 Muz Związków i Stowarzyszeń Twórczych. W latach 1948-1949 Klubem zarządzali: Jerzy Andrzejewski i Henryk Boehlke. W tym okresie Klub 13 Muz gościł takie znakomite nazwiska, jak: Czesław Miłosz, Julian Przyboś, Jerzy Zawieyski. Wydarzeniem na skalę Polski był wieczór autorski Tadeusza Borowskiego.
Od 1957 roku organizowano liczne wystawy, wieczory teatralne poetyckie, literackie. Goszczono między innymi: Stefana Kiślewskiego, Jerzego Waldorfa, Jarosława Iwaszkiewicza, Kazimierę Iłłakowiczównę. Powstał między innymi Teatr Małych Form. W 1964 roku powołano Szczeciński Tydzień Teatralny, w tym Ogólnopolski Przegląd Teatrów Małych Form .
Podjęty w latach osiemdziesiątych remont budynku przerwał działalność Klubu. Gdy uruchomiono go ponownie po dwóch latach, nadano mu formę Domu Kultury podległego Wydziałowi Edukacji i Kultury Urzędu Miasta Szczecin. 

 

Po transformacji

W połowie lat 90. stanowisko dyrektora Klubu 13 Muz objął Henryk Gęsikowski, wielki miłośnik Melpomeny. Za jego kadencji odbyła się niezliczona ilość ważnych dla miasta i niezapomniana przez widzów spektakli teatralnych. Następnie w latach 1997 – 2005 dyrektorem Domu Kultury Klub 13 Muz był Bogdan Ronin Walknowski. W tym czasie z powodzeniem odbywały się wydarzenia cykliczne: Niedzielny Salon Muzyczny, Czwartki Literackie, Promocja Młodych Muzyków. Działał Teatr Klubu 13 Muz, jesienią miał miejsce Ogólnopolski Jesienny Salon Teatralny (tzw. teatr jednego aktora), a w ramach Zaczarowanej Dorożki literaci oraz plastycy prezentowali szerokiej publiczności owoce swojej twórczości. Tradycje muzyczne kontynuował Jaromir Gajewski, który był dyrektorem 13 Muz w latach 2005 – 2007. Za jego kadencji szczecińska publiczność miała okazje uczestniczyć w Międzynarodowym Festiwalu Muzyki Współczesnej im. Witolda Lutosławskiego, Szczecińskim Lecie Jazzowym oraz Festiwalu Kultury. W latach 2004-2006 odnowiono fasadę budynku.

 

13muz - ośrodek sztuki współczesnej

Kolejnym etapem działalności 13muz była zmiana zarządzania oraz przeobrażenia w nowoczesną instytucję kultury po roku 2000. Ukierunkowane, celowe działania podjęto w roku 2008. 

 

Dom Kultury 13 Muz - modelowy dom kultury

Od stycznia 2017 dyrektorem Domu Kultury 13 Muz został Waldemar Kulpa.  Pisząc plan strategiczny funkcjonowania instytucji kultury miasta Szczecin, określił wybór zadań i działań jakie należy podjąć, aby Dom Kultury stał się miejscem  odpowiadającym na potrzeby szczecińskiego środowiska. Miejscem przyczyniającym się jednocześnie do rozwoju kultury i amatorskich ruchów artystycznych oraz zapewniającym dostęp do szeroko rozumianej kultury i sztuki. Instytucją otwartą na zmieniające się potrzeby użytkowników w każdym przedziale wiekowym. Najbliższe miesiące pokażą jak zmienia się funkcja tego miejsca, jak otwiera się ponownie na kulturalne potrzeby mieszkańców naszego miasta.


Źródła: http://pl.wikipedia.org/wiki/Klub_13_Muz, pobrano dn.11.11.2014
http://zarchiwumszczecina.pl/palac-pod-glowami/, pobrano d. 11.11. 2014
Encyklopedia Szczecina. T. 1. Szczecin; red. T. Białeck; Uniwersytet Szczeciński, Instytut Historii, Zakład Historii Pomorza Zachodniego, 1999, s. 520. ISBN 83-7241-089-5
źródła własne 13muz